Vadeli Mevduat Hesapları, Açılışı, Faizleri

Süre mevhumu gözetilerek süre sonu itibariyle kişinin yatırdığı paraya karşılık faiz vermek suretiyle banka ve finans kuruluşların yatırılan paraya mevduat, hesaba ise mevduat hesapları diyoruz. Bu manada dört farklı mevduat hesabından bahsetmek mümkün. Vadesiz, ihbarlı ve kırık vadeli mevduat hesap olarak ayıracağımız bu hesabın açılışı, sürdürülüşü ve kapanışı ile kazanılan faiz miktarı arasında önemli bir dağılım söz konusu. Nitekim doğrudan rakamlara etki eden hususlar diyebiliriz.

Mevduat Hesapları Bankaların Geliri

Banka ve finans kuruluşlarının bir numaralı geliri olarak adres gösterebileceğimiz mevduat hesapları sayesinde kişi, kurum ve kuruluşlara verilen krediler bankalara para kazancı sağlıyor. Bu anlamda krediyi alan kullanarak ihtiyacını görüyor, banka para vererek kazanıyor, tüketici aldığı parayı harcayarak ekonomiye can suyu oluyor. Dolayısıyla hepsi birbiri ile bağlantılı bir ekonomik alt yapıyı oluşturduğundan bahsetmek mümkün.

Mevduat Hesapları ve Türleri

Daha önce sizlere finans kuruluşlarınca açılan dört farklı mevduat hesabından bahsetmiştik. Bunların ortak noktası bankaya kazandırılan en önemli geliri oluşturuyor olması. Burada kişiler paralarını daha güvenli tutmak adına da bankalara yatırıyor olsa da; bu yatırımların hepsi finans kuruluşlarının kazancı oluyor. Bu manada mevduat hesap türlerini şu şekilde tanımlayabiliriz.

Vadesiz Mevduat Hesabı : Bankalarda açılan hesaplara yatırılan paralardır. Bu hesaplarda vade ve faiz söz konusu değilken istenildiği takdirde çekilmesi de söz konusu.  Gerçek ve tüzel kişiliklerin karşılık beklemeksizin yatırdıkları hesaplara vadesiz mevduat hesabı denilmektedir. Bu hesap sayesinde kişiler ödeme, para transferi yapmaktadır. Bunun yanında banka bu hesaplara ek hesap yani kredili mevduat hesabı tanımı yapar. Bu hesap sayesinde de ayrıca para kazanmaya başlar. Kişi de bu hesaptaki parayı zamanla kullanarak ihtiyacını giderme yoluna gider. Bu hesabın hiçbir şartı yoktur. Kişi istediği gibi hareket eder. Hesap açmaya reşit ve yetkili olan herkes bu hesabı açabilir.

Hesap Cüzdanı Verilmesi : Vadesiz mevduat hesabı açılması ile hesap sahibine bir hesap cüzdanı verilmektedir. İlk sayfasında hesap sahibinin kişisel bilgileri ve hesap numarası yer alır. Bu cüzdan verilmeden önce banka yetkilisince imzalanarak teslim edilir ve hesap ile ilgili yapılan tüm işlemler bu cüzdana kaydedilir. Hesabın muhasebesi ile yönetiminin kontrolünü sağlayan bu cüzdanlar gelişen teknoloji ve internet bankacılıkları sonrasında ikinci plana atılmıştır. Ancak hala kullanan bir kesim bulunur.

Vadeli Mevduat Hesabı : Bankalar ve finans kuruluşlarında açılışının yapılması ile gerçek ve tüzel kişiliğin süreli olarak yatırdığı para karşılığı süresi sonunda faiz kazancı veren bir yatırı hesabıdır. Kaybettirmeyen hesap olarak tanımlanmaktadır. Bunun nedeni ise yatırdığınız para için alacağınız miktarı kesin olarak yatırdığınız gün bilir ona göre hareket edersiniz. Bu anlamda riski olmadığı için sağlamcı olarak tabir edilen yatırımcıların ilk numaralı yatırım aracı olarak dikkatleri çeker. Vadeli mevduat hesabı açılışı sonrası süresi bitiminde kişilerin ayrı bir talebi olmamasına rağmen faiz miktarı mevduat hesabına yatırılırken ana para vadeli mevduat hesabında güncel faiz oranları ile önceki vadesi boyunca tekrar güncellenir. Kişi burada tekrar para kazanmaya başlar. Ancak vade süresinden önce kişi parayı çekmek isterse bankanın uygun görmesi halinde para iade edilir ancak o döneme ait faiz kazancı kişiye verilmez. Yani parayı çeken kişi faiz tutarını almaktan imtina etmiş olur.

Vadeli Hesap Açılışları Merkez Bankasına Bildiriliyor

Vadeli mevduat hesaplarının açılışı, vadesi ve diğer hususları finans kuruluşlarınca takip edilir ve Merkez Bankasına bildirilerek tespit edilmesi sağlanır. Burada vade ve hesabın türüne göre bir tasnif söz konusudur. Hesap açılışı 1,3,6 ve 12 ay vadeli olarak yapılır. Daha üzere ise 1 yıl ve üzeri olarak yapılmaktadır. Bankalar açtıkları bu hesaplara farklı isimler vermektedir. Garanti BBVA Elma hesap örnek olarak gösterilebilir. Bunların yanında İng Destek Hesap vardır.

İhbarlı Mevduat Hesabı : Bankalarda kişiler açtıkları vadeli mevduat hesaplarını çekmek isteyebilir. Bu durumda bankanın da bu duruma onay vermesi şarttır. Nitekim verilen para tutarları miktarı ile yüksek tutarlara neden olduğundan bankalar bu duruma sıcak bakmayabilir. Bu nedenle bankalar önlem almak adına kişilerle yaptıkları protokoller gereği ihbarlı mevduat hesabı tanımı yapar. Bu hesaba yatırılan parayı yatırımcı çekmek istediği zaman bunu yazılı olarak ihbarlı bankaya bildirmek zorundadır. Bu bildirim sonrası banka da gerekli hazırlığını yaparak ihbar süresinde parayı kişiye teslim eder

Kırık Vadeli Mevduat Hesabı : Bankaların açmış oldukları mevduat hesapları üzerinde bir tanımı olmasa da yatırılan vade süresi arasında çekilen paralar için kırık vadeli mevduat hesabı tanımı yapılıyor. Bunun nedeni ise yatırıma konu olan vadelerin 1, 3, 6 ve 12 ay sürenin arasında yatırılan vadeli hesapların karşılığıdır.

Birikimli Mevduat Hesabı : Burada parayı yatıran kişinin bu hesabı beş yıl vade ile açmasıdır.Bu süre içinde aylık yada üç ayda bir para yatırılması söz konusudur. Bu sayede kişi hem birikim yapar hem faiz kazancı sağlar.

Birlikte Mevduat Hesabı : Bireysel dışında birden fazla kişinin bir araya gelerek ortak bir vadeli mevduat hesabı açmasıdır. Bu hesap açılırken bir kişi üzerinden yapılabilir. Ancak bu kişinin vefat etmesi halinde mirasçılarının ortaklığı söz konusu olur. Bu durumda oluşan hesaplara birlikte mevduat hesabı denilir.

Yatırılan Mevduat Hesaplar Unutulursa Ne Olur?

Vadeli ve vadesiz hesaplara yatırılan paralar hesap sahibinin unutkanlığı yada başka bir durumdan dolayı hesaplarda kalır. Bu hesaplardaki paraların miadı bulunur. Miat ise 10 yıldır. Hesaplarda kalan paraların bu süreyi doldurması halinde bankalar internet sitelerinden ilana çıkar ve süresi sonunda paralar hesaptan çekilmezse Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu emri ile Merkez Bankasına devri söz konusu edilir. Eğer para vadeli mevduat hesaplarında ise vade sonundaki kazancı olan faiz tutarları ile Merkez Bankasına devredilmektedir.

Hoş geldin Faizli Vadeli Mevduat Hesapları

Vatandaştan kaynak sağlamak adına finans kuruluşlarınca toplanan mevduat hesapları bankaların birinci öncelikli gelir kaynağı. Bu nedenle zaman zaman yapılan kampanyalar ile hoş geldin faizi vermektedir. Bu durumdan faydalanmak isteyen vatandaşın kazancı ise kısıtlı. Nitekim bu kampanyalar için tutar ve vade sınırlaması bulunmaktadır. Bu işlemde öncelik ise bankada ilk kez hesap açılıyor olması ve vadeliye yatırılmasıdır.

Vadeli Mevduat Hesapları Faizi Nasıl Hesaplanır?

Kişilerin en çok merak ettiği husus yatırdığı paranın karşılığında ne kadar alacağıdır. Nitekim faiz oranı ile hesaplanması farklıdır ve bunun yanında kesintiler ile vergi ödemesi de bulunacaktır. Bu manada yatırılan para, vade ve faiz oranı alacağınız tutarın hesaplanmasında başrolü oynar. Burada hesaplama formülünüz ise yatıracağınız ana para * faiz oranı * vade (gün ile) / 36500 (yıl 365 gün) ile bulunur. Bunun için örnek bir hesaplama yapmak gerekirse; 10 Bin Lira için Faiz oranı 15,09 ile 30 gün sonunda kazanacağınız tutar şu şekildedir:

Örnek Hesaplama : 10.000 *% 15,09*30 / 36500 = 124,02 TL ‘dir. Bu kazançtan ayrıca % 15 oranında stopaj ve ayrıca BSMV kesintisi uygulanır. 124,02 TL’nin % 15 i ise : 124,02*15% = 18,60 TL ‘dir. 124,02-18,60= 105,42 TL net kazancınız oluşur.

Faiz Getirisi En Yüksek Banka Hangisi

Bu soruya cevap vermek zor. Nitekim zaman zaman bankalar arasındaki faiz oranı değiştiği için bu sorunun cevabı da anlık olarak değişir. Bu nedenle araştırma yapmak gerekir. En yüksek mevduat faizi küresel ve ülke ekonominin şartları gereği değişiklik gösterebilir. Burada bankaların verdiği faiz oranı araştırılmasında en kolay yol internettir. Bankaların siteleri üzerinden de araştırma yapılabilir. Hoş geldin faizi ile belli bir süre en yüksek faiz oranı ile yatım yapabilme imkanı bulsanız da bu sınırlı olacaktır. Bankalar arasında oluşan rekabet bu oranların artmasına neden olur. Ancak Merkez Bankasının faiz uygulaması vadeli mevduat hesabı faizlerini de aşağıya çeker. Bu sebeple ki bankaların faiz oranları arasındaki karşılaştırmalar önem arz eder.

Vadeli Mevduat Hesapları  Nasıl Açılır?

Banka Şubesinden Açma: Açmak istediğiniz bankada bir hesabınız bulunmuyorsa mecburen o bankanın şubesine giderek şahsen bir hesap açmanız ve ardından da paranızı açacağınız vadeli mevduat hesaplarına yatırmanız gerekecektir. Vadeli hesap öncesi bankada mutlaka bir vadesiz hesabınız olması gerekir. Nitekim vade sonu paranızın faiz kazancı  bu hesaba aktarılır.

İnternet ve Mobil Bankacılıktan Hesap Açma : Bankada bir hesabınız bulunuyorsa ve bu hesaba tanımlı internet bankacılığınız sayesinde bir banka şubesine maruz kalmadan hesabınızı açabilirsiniz. Bu açılış için mobil bankacılıkta da aynı şekilde yatırım hesabı açma ve yatıracağınız para türü ile açılışını gerçekleştirmekte kolay olur. Bu hesap açılışı ile bankadaki paranızı da bu hesaba aktararak yatırımınızı anlık olarak gerçekleştirebilir ve güncel olarak takibini de bu sayede yapabilirsiniz. Günümüzün en popüler hesap açılışları arasında bulunur. Kolaylığı ve kişiye sağladığı faydaları sıralamakla bitmez.

Vadeli ve Vadesiz Mevduat Hesap İşletim Ücreti

Kişilere 2014 yılında çıkarılan bir yönetmelik ile hesap işletim ücreti ödeme yolu açılmıştı. Ancak zaman içerisinde bu duruma yapılan itirazlar ve açılan davalar neticesinde önemli bir sorun teşkil eden hesap işletim ücretleri yasal olarak kesilemeyeceği hükmüne varıldı. Bu hüküm sonrası da bankalar söz konusu vadeli ve vadesiz hesaplardan bu masrafı kesmemektedir. Bu nedenle tüketicilerin de endişelenmesi yersizdir.

E-Mevduat Hesabı Nedir?

Bankalarda açılan vadeli hesapların karşılığı internet bankacılığı üzerinden açılanlarıdır. Kişi dijital olarak vadeli hesap açılışı yapar, dijital yoldan parasını yatırır, takip eder ve süresi sonunda yeniler yada iptal ederek parasını çeker. Yada isterse başka hesaplara transfer edebilir. Yani vadeli hesap açılışı ve yönetiminin interent üzerinden yapılanına e-mevduat hesabı denilmektedir. Bu hesapta faiz oranı ile kampanyalar daha çok kazandırması söz konusu. Burada da araştırma yapmak mantıklı bir adım olur. Bu manada Garanti BBVA e-vadeli Hesap faizleri incelenebilir. Ya da İng Bank e-vadeli hesap alternatif olabilir.

E-Mevduat Hesabı Nasıl Açılır?

Bu hesabın açılışında mutlaka bir hesabınız ve bu hesapta internet bankacılığınız olması gerekir. İnternetten açılıyor olması nedeniyle e-mevduat olarak geçtiğinden hesap açılışı ancak internet ve mobil bankacılık üzerinden yapılmaktadır.

Kredili Mevduat Hesapları

Zaman zaman kişilerin can damarı haline gelen kredili mevduat hesapları (KMH) bankalarda bulunan vadesiz mevduat hesaplarına tanımlanır. Bu tanımlama da kişinin maaşını o hesaptan alıyor olması önceliktir. Ancak tüketici talep ederse maaş almadığı bir bankadan da bu hesabın tanımlanmasını isteyebilir. Hesapta daima hazır bir kredi söz konusudur. Bu kredi tutarı düşük miktarlarda olsa da kişinin talebi ve bankanın uygun görmesi ile yüksek tutarlarda da olabilir. Genel olarak kişinin maaşı kadardır. Bu hesaptaki paranın kullanımı sonrası hesaba yatan para ile limit artışı yaşanır. Aylık faiz oranı ve vergi kesintisi uygulanır. Bu hesap üzerinden kişiler fatura ödemesi, para transferi gibi işlemlerin yanında nakit çekimi de yapabilmektedir.

Vadesinden Önce Mevduat Hesabından Para Çekmek

Kişi isterse yatırdığı parasını vaktinden önce çekebiliyor. Burada yüksek tutarlar söz konusu ise banka onay vermesi gerekir. İhbarlı olarak yatırılmışsa öncelikli parayı çekeceğini ihbarlı olarak bildirmesi gerekir. Burada vadesinden önce çekim kişinin kazanması gereken faiz tutarını almaktan vazgeçtim anlamına gelmektedir. Yani kazanç sağlamaz. Bu durum bankanın vadeyi bozduğundan bahisle faizi vermemesidir. Fakat yine yaşanan rekabetler neticesinde bankalar farklı kampanyalar ile çekilen paranın dışında kalan kısım için faiz kazancını devam ettirme yoluna gider. Burada banka ile yapacağınız protokol önem arz eder. Klasik olarak yatırdığınız hesaptan süresi sonrası alacağınız para ve kazanç yapılan kampanyalar ve çeşitleri nedeni ile klasik vadeli hesap olarak tanımlanmaya başlamıştır.

Vadeli Mevduat Hesabının Unsurları

Kişiler arasında faize yatırmak para faizleri olarak tanımlansa da vadeli mevduat hesabının belli başlı unsurları vardır. Bunlar;

  • Ana Para (yatırımın konusunu oluşturur. TL, Döviz ve Altın)
  • Yatırılan para iade edilmek üzere alınır
  • Yatırılan paranın geri alınması vadeli olabilir
  • Vade sonunda faiz kazancı verilir

Neden Vadeli Mevduat Hesabına Para Yatırılır?

Öncelik yatırılan para karşılığı faiz ile para kazancının sağlanacak olmasıdır. Burada gelir elde etmek için bu hesap seçilmektedir. Bunun yanında para birikimi sağlamak için önemli bir etkendir. Paramı biriktirmek istiyorum diyen kişiler için kaybettirmeyen hesap olarak tanımlanır. Bankada oluşan paranın daha güvenli durması ve dijital yöntemler sayesinde yönetiliyor olması yatırımcıyı vadeli hesaba yönlendirebiliyor.

Kimler Vadeli ve Vadesiz Mevduat Hesabı Açabilir?

Bu hesabın açılışında belli yasal şartlar bulunur. Bu şartları karşılamayanlar hesap açılışını yapamaz. Bu manada vadeli hesap açılış şartları şu şekildedir:

  • Reşit olması ile temyiz kudretine sahip ve ehliyeti olan kimseler olması.
  • Hesaba para yatırılması gerekir.
  • Kişisel başvuru ile açılır.


Turan Aydın
Turan Aydın
1998 yılından bu yana bilişim hizmetlerinde yer alan yazar Turan Aydın Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı, Kamu Yönetimi ile Fotoğraf ve Sinema bölümü okudu. Ekonomi ve finans konusunda yaptığı araştırmalar ile tüketiciye bilgi sunmasının yanında kamu kurumlarından aldığı onlarca sertifikaya sahip.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.